Logo

Fernand Braudel, H ελευθερία ή, καλύτερα, οι ελευθερίες: από τον 11ο ως τον 18ο αιώνα

braudel2
Από την Γραμματική των Πολιτισμών, μετφ. Άρης Αλεξάκης, ΜΙΕΤ, 2007. Ας υποθέσουμε ότι μας δίνεται η δυνατότητα να έχουμε μια γενική εποπτεία του συνόλου των γνώσεών μας για την ευρωπαϊκή ιστορία, από τον 5ον αιώνα ως τη σημερινή εποχή ή, καλύτερα, ως τον 18ο αιώνα, και ότι μπορούμε να εγγράψουμε όλον αυτόν τον όγκο των γνώσεων σε μια ηλεκτρονική μνήμη (ας πούμε ότι είναι δυνατή μια τέτοια εγγραφή), και ότι τέλος έχουμε την περιέργεια να ρωτήσουμε την πολυτάλαντη αυτή μνήμη ποιο είναι το πρόβλημα που εμφανίζεται πιο συχνά και στο χρόνο αλλά και στο χώρο όπου διαδραματίζεται η ατέλειωτη αυτή ιστορία. Ε λοιπόν, πρώτο θα προβάλει, είναι βέβαιο, το πρόβλημα της ή καλύτερα των ευρωπαϊκών ελευθεριών. Η λέξη ελευθερία είναι η λέξη κλειδί. Οπωσδήποτε, το γεγονός ότι ο δυτικός κόσμος, στον ιδεολογικό πόλεμο που διεξάγει σήμερα, επέλεξε για τον εαυτό του το όνομα «ελεύθερος κόσμος» —έστω και με προθέσεις όχι...

Διαβάστε περισσότερα

Κ. Τσάτσος, Η Ευρώπη

tsatsos1
Από το «Ελλάς και Ευρώπη», εκδ. Γενικής Γραμματείας Τύπου και Πληροφοριών, Αθήνα 1977. Το στοιχείο που κατά κύριο λόγο προσδιορίζει τις διαρκέστερες και ιστορικά σημαντικές ανθρώπινες κοινότητες δεν είναι ούτε η εγκατάσταση στον ίδιο γεωγραφικό χώρο, ούτε οι διαρκώς μεταβαλλόμενες οικονομικές συνθήκες και τα συναφή συμφέροντα. Κατά κύριο λόγο οι κοινότητες σχηματίζονται από τα κοινά πνευματικά στοιχεία, τις κοινές αντιλήψεις για βασικές αξίες, θρησκευτικές, κοινωνικές, αισθητικές, που αποκρυσταλλώνονται στην κοινή παράδοση, στους κοινούς μύθους, στο κοινό ήθος, σε ένα σύνολο από όμοιες ψυχικές αντιδράσεις. Τέτοιας διαρκείας και ιστορικής σημασίας είναι μόνο οι πολιτιστικές κοινότητες. Αυτή η αρχή ισχύει για τους ιστορικούς χρόνους. Αντίθετα το στοιχείο που συνείχε τις προϊστορικές κοινωνίες ήταν καθαρά βιολογικό, όπως συμβαίνει και στα είδη των ζώων. Αργότερα ίσως να ετέθη για τον πρωτόγονο άνθρωπο και το στοιχείο του χώρου. Όσο όμως διαφοροποιούνται οι άνθρωποι από τα ζώα, τόσο η ενότητα μεταξύ τους άρχισε να στηρίζεται ολοένα...

Διαβάστε περισσότερα

Τάκης Λαμπριάς:

Διαπλεκόμενες κρίσεις

Πηγή: «Η ΕΥΡΩΠΗ ΦΑΝΤΑΣΜΑ», εκδ. ΠΟΤΑΜΟΣ, Αθήνα 2000

stat2
Ζητούνται Ευρωπαίοι Όταν νίκησε η επανάσταση του 1848, που έδωσε στην αλληλοσπαρασσόμενη, κατακερματισμένη Ιταλία την ειρήνη και την εθνική της ενότητα, ο Μάσιμο ντ’ Αζέλιο, θριαμβευτής ηγέτης του Risorgimento και πρώτος πρωθυπουργός της ενιαίας χώρας, είπε: «Η Ιταλία έγινε, μένει τώρα να φτιάξουμε τους Ιταλούς». Επί μισόν αιώνα τώρα γίνεται η Ευρώπη. Ένα μεγάλο και το πιο ανθηρό κομμάτι της αυτονομάσθηκε Ένωση και το υπόλοιπο, εκτός μόνον -ίσως προσωρινά- της Ρωσίας, επιδιώκει να συνενωθεί μαζί της. Φτιάχτηκαν όμως κατά τη διάρκεια αυτής της πενηντάχρονης διαδικασίας και οι Ευρωπαίοι; Η μακρόσυρτη, τραχιά, άλλοτε ορμητική κι άλλοτε ανάστροφη πορεία προς την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση σκιαγραφείται στο επόμενο κεφάλαιο. Εδώ θα επιχειρηθεί η επισήμανση των στοιχείων που συναπαρτίζουν τη σημερινή κατάσταση -έναν κρίσιμο σταθμό της δύσκολης πορείας. Είναι κρίσιμος σταθμός, καθώς βρισκόμαστε στο τελευταίο έτος του φοβερότερου αιώνα της παγκόσμιας Ιστορίας• στο κατώφλι της καινούργιας χιλιετίας, που όλοι ευχόμαστε να φέρει κάτι καλύτερο και...

Διαβάστε περισσότερα

Κωνσταντίνος Καραμανλής, Ομιλία αποδοχής του Βραβείου Καρλομάγνος

KK1978
Ομιλία στην σχετική τελετή στο δημαρχείο του Άαχεν, στις 4.5.1978, καταδεικνύουσα τους ευρωπαϊκούς οραματισμούς του Κύριε Δήμαρχε, Σᾶς ἐκφράζω τὶς πιὸ θερμὲς εὐχαριστίες μου γιὰ ὅσα εἴπατε γιὰ τὴν πατρίδα μου καὶ γιὰ μένα προσωπικά. Εὐχαριστῶ ἐπίσης τὸν ὁμοσπονδιακὸν ὑπουργὸ κ. Ertl, καθὼς καὶ τὸν παλιό μου φίλο κ. Rey γιὰ τοὺς φιλόφρονας λόγους τους, μολονότι φοβοῦμαι ὅτι οἱ λόγοι τους ὑπῆρξαν ὑπέρτεροι τῶν ἔργων μου. Ὀφείλω ὅμως ἰδιαιτέρως νὰ εὐχαριστήσω τὴν Ἐπιτροπὴ Ἀπονομῆς τοῦ βραβείου, γιὰ τὴν ἐξαιρετικὴ τιμὴ πού μοῦ ἔκανε, νὰ μὲ περιλάβει στὸν κύκλο τῶν διακεκριμένων ἐκείνων Εὐρωπαίων ποὺ συνέλαβαν καὶ προώθησαν τὸ ἰδανικό της ἡνωμένης Εὐρώπης. Καὶ εἶναι μιὰ εὐτυχὴς γιὰ μένα σύμπτωσις τὸ γεγονὸς ὅτι ἀκολουθῶ στὸν κύκλο αὐτὸν τὸν πρόεδρο τῆς χώρας σας κ. Scheel γιὰ τὸν ὁποῖο τρέφω βαθυτάτη ἐκτίμηση. Εἶμαι βέβαιος ὅτι ἡ ὑψηλὴ τιμὴ πού μοῦ ἀπενεμήθη σήμερα δὲν ἀναφέρεται μόνο στὸ πρόσωπό μου, ἀλλὰ καὶ στὸ ἑλληνικὸ ἔθνος, ποὺ...

Διαβάστε περισσότερα

Κώστας Σημίτης, Για την αίτηση ένταξης της Ελλάδας στο Ευρώ

simitis1
Ομιλία στην εκδήλωση για την αίτηση ένταξης της Ελλάδας στο Ευρώ Ζάππειο Μέγαρο, Αθήνα, 9 Μαρτίου 2000 Κυρίες και κύριοι, Σήμερα είναι μια ιστορική στιγμή για την χώρα. Η αίτηση ένταξης στην ΟΝΕ σηματοδοτεί έναν νέο ιστορικό κύκλο για την πατρίδα μας. Ανοίγει μια νέα εποχή ασφάλειας και σταθερότητας, ανάπτυξης και ευημερίας. Σήμερα τελειώνει οριστικά η εικόνα μιας Ελλάδας μικρής και ανασφαλούς. Μιας χώρας που βρισκόταν στο περιθώριο των μεγάλων διεθνών εξελίξεων. Σήμερα η Ελλάδα είναι ισχυρή. Μπαίνουμε στην ΟΝΕ με το σπαθί μας. Οι κόποι, οι προσπάθειες και οι θυσίες του ελληνικού λαού «πιάσαν τόπο». Είναι μια μέρα δικαίωσης και περηφάνιας όλων των Ελλήνων πολιτών, που έδωσαν με τις επιλογές τους μια αποφασιστική ώθηση στην ιστορική πορεία της πατρίδας μας. Η ένταξη στην ΟΝΕ σημαίνει ένα νέο περιβάλλον για την χώρα και κάθε Έλληνα πολίτη. Η Ελλάδα προάγει μέσα στην ΟΝΕ τα ζωτικά οικονομικά, κοινωνικά και εθνικά της συμφέροντα....

Διαβάστε περισσότερα

Κωνσταντίνος Καραμανλής, Ομιλία κατά την υπογραφή της Συμφωνίας Συνδέσεως της Ελλάδος με την ΕΟΚ

KK1961
10 Ιουλίου 1961 Κυρίαι και Κύριοι, Εξ ονόματος του ελληνικού λαού απευθύνω εγκάρδιον χαιρετισμόν προς υμάς και δι’ υμών προς τους φίλους και συμμάχους λαούς, τους οποίους εκπροσωπείτε. Εις την συνείδησιν των Ελλήνων η Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότης δεν συνιστά απλώς μίαν οικονομικήν κοινοπραξίαν, αλλά αποτελεί οντότητα με ευρυτέραν πολιτικήν αποστολήν και σημασίαν. Εάν πρώτοι επιδιώξαμεν την μετά της Κοινότητος σύνδεσίν μας, επράξαμεν τούτο εμπνεόμενοι από την πίστιν ότι η οικονομική ενοποίησις της Ευρώπης θα οδηγήση εις την ουσιαστικήν ευρωπαϊκήν ενότητα και δι’ αυτής εις την ενίσχυσιν της δημοκρατίας και της ειρήνης εις ολόκληρον τον κόσμον. Οι ευρωπαϊκοί λαοί επλήρωσαν ακριβά εις αίμα και εις καταστροφάς τους εθνικούς και οικονομικούς ανταγωνισμούς των. Εχρειάσθησαν δοκιμασίαι αιώνων διά να συνειδητοποιήσουν την αλήθεια ότι ουχί διά της κυριαρχίας του ενός επί των άλλων, αλλά διά της ισοτίμου συνεργασίας και της ενεργού αλληλεγγύης είναι δυνατόν να ασφαλισθή η επιβίωσις και η ευημερία της Ευρώπης. Την...

Διαβάστε περισσότερα

Κωνσταντίνος Καραμανλής, Ομιλία κατά την υπογραφή της Συμφωνίας Ένταξης της Ελλάδος στην ΕΟΚ

kk2
28 Μαΐου 1979 Κύριε πρόεδρε, κύριοι πρωθυπουργοί, κύριε πρόεδρε τῆς Ἐπιτροπῆς τῶν Εὐρωπαϊκῶν Κοινοτήτων, κύριοι ὑπουργοί, κυρίες καὶ κύριοι, Ἀπὸ μέρους τοῦ ἑλληνικοῦ λαοῦ σᾶς ἀπευθύνω θερμὸ χαιρετισμὸ καὶ σᾶς μεταφέρω τὴν χαρὰ καὶ τὴν τιμὴ ποὺ αἰσθάνεται γιὰ τὴν παρουσία σας σὲ αὐτὴ τὴν ἱστορικὴ γιὰ τὴν χώρα μου τελετή. Ἀλλὰ σᾶς μεταφέρω καὶ τὶς εὐχαριστίες του γιὰ τὴν συμβολή σας στὴν πραγματοποίηση μιᾶς βασικῆς ἐθνικῆς του ἐπιδιώξεως. Νὰ ἐνταχθεῖ ὀργανικὰ στὴν εὐρωπαϊκὴ οἰκογένεια. Μὲ τὴν σημερινὴ συμφωνία ἡ Ἑλλὰς ἀποδέχεται τὴν συμμετοχή της στὴν διαδικασία τῆς ἑνοποιήσεως τῆς Εὐρώπης, ποὺ συντελεῖται μὲ τὴν ἀκατανίκητη δύναμη φυσικοῦ φαινομένου. Μπορεῖ νὰ ὑπάρχουν διαφορὲς ἀπόψεων ὡς πρὸς τὴν ἔκταση, τὴν μορφή, τὶς διαδικασίες καὶ τὸν ρυθμὸ πραγματοποιήσεώς της. Κανένας ὅμως δὲν μπορεῖ νὰ ἀρνηθεῖ τὴν ἱστορική της ἀναγκαιότητα. Ἂν τὰ κράτη τῆς ἠπείρου μας δὲν συνενώσουν τὶς ὑλικὲς καὶ πνευματικές τους δυνάμεις σὲ μία ὀργανικὴ ἑνότητα, θὰ παραμερισθοῦν μοιραῖα στὸ περιθώριο...

Διαβάστε περισσότερα

Βύρων Θεοδωρόπουλος, Με πολιτική απόφαση το πρώτο μεγάλο βήμα

vtheodoropoulos
12 Μαρτίου 2000 Η υποβολή της ελληνικής αίτησης για ένταξη της δραχμής στην ΟΝΕ είναι πραγματικά ένας σταθμός στον μακρό δρόμο που διανύσαμε από το 1958. Μόνο ένας σταθμός φυσικά, όχι το τέρμα μιας διαδρομής που ίσως θα έχει και δύσβατα σημεία στο μέλλον. Είναι πάντως μια διαδρομή που ξεκίνησε 42 χρόνια πριν και γι’ αυτό καλό είναι να ρίχνουμε πότε πότε και μια ματιά πίσω μας για να βλέπουμε από πού ξεκινήσαμε. Το 1958 βρεθήκαμε μπροστά σε ένα δίλημμα. Μόλις έναν χρόνο πριν είχε αρχίσει να λειτουργεί η ΕΟΚ (των έξι τότε μελών) και αμέσως μετά οι υπόλοιποι επτά που δεν είχαν θελήσει να συμπράξουν είχαν αρχίσει να οργανώνουν την Ευρωπαϊκή Ζώνη Ελευθέρων Συναλλαγών με πρωταγωνίστρια τη Βρετανία. Η Ελλάδα θα έπρεπε να ενταχθεί σε έναν από τους δύο αυτούς σχηματισμούς αν δεν ήθελε να μείνει μοναχική και μακριά από τις εξελίξεις. Σε ποιον όμως; Η ΕΖΕΣ πιθανότατα θα...

Διαβάστε περισσότερα

Καζάκος Πάνος

Έτοιμη για το μέλλον;

Η Ευρώπη μετά
την αναθεώρηση των συνθηκών

Το βιβλίο αυτό εξετάζει, πρώτον, τις αλλαγές που επιφέρει η Μεταρρυθμιστική Συνθήκη στους κανόνες της ευρωπαϊκής ενοποίησης και, δεύτερον, τις πιθανές επιπτώσεις της σε πολιτικές και συσχετισμούς! Αναδεικνύει ευκρινώς μόνιμα ευρωπαϊκά διλήμματα σχετικά με – το οικονομικό μοντέλο (φιλελεύθερη Ευρώπη» έναντι «ευρωπαϊκού κοινωνικού μοντέλου»), – τη στρατηγική ασφαλείας («ειρηνική» (civilian) ή «στρατιωτική» δύναμη) και – την ταυτότητα της αυριανής Ευρώπης, που έχουν τη θέση τους σε ένα ανοιχτό διάλογο. Εξετάζονται επίσης τα ερωτήματα αν και πως οι απαντήσεις της Μεταρρυθμιστικής Συνθήκης θα επηρεάσουν τη θέση της Ελλάδας στο θεσμικό σύστημα της Ένωσης, την εξωτερική της ασφάλεια, τις οικονομικές πολιτικές της και τις ροές πόρων.

https://www.papazissi.gr/

ΜΑΡΙΑ ΧΟΥΚΛΗ

"Καλησπέρα σας κύριε Σεφέρη"

«Ο Σεφέρης εκεί, άλλοτε σκοτεινός, άλλοτε ευανάγνωστος διέτρεχε τα χρόνια, πιο πολύ στα δύσκολα, πιο αραιά στα εύκολα, σύντροφος στα κουπιά. Πάντοτε όμως, ένας οικείος άγνωστος. Πώς θα ήταν, αναρωτήθηκα, αν άνοιγα μια κουβέντα μαζί του; Να του ζητήσω να μας πει για τη Σμύρνη, το φευγιό για την Αθήνα, την ποίηση, τη διχασμένη του καρδιά, για την πολιτική, την Κύπρο που λάτρεψε, τον Θεόφιλο και τον Μακρυγιάννη, τη μουσική, την Μαρώ, το γυρισμό του ξενιτεμένου, τον ελληνισμό στον οποίον πίστεψε τόσο πολύ;»

http://www.potamos.com.gr

ΧΡΗΣΤΟΣ Δ. ΔΙΟΝΥΣΟΠΟΥΛΟΣ

Η ΜΑΧΗ ΤΟΥ ΜΑΡΑΘΩΝΑ

Στο βιβλίο αυτό παρατίθενται όλες οι αρχαίες πηγές και οι επιστημονικές θεωρίες που έχουν διατυπωθεί για τη Mάχη του Μαραθώνα, συμπεριλαμβανομένης της άποψης του συγγραφέα, η οποία βασίζεται στις γραπτές μαρτυρίες και κυρίως στην αφήγηση του Ηρόδοτου. Πλήρης βιβλιογραφία, από το 17ο αιώνα μέχρι σήμερα, και σπάνιοι χάρτες, συμπληρώνουν την έκδοση.

https://kaponeditions.gr/

Η ΕΥΡΩΠΗ ΦΑΝΤΑΣΜΑ

εκδ. ΠΟΤΑΜΟΣ, Αθήνα 2000

Ας προσέξουμε τη μελαγχολική διαπίστωση του Κωνσταντίνου Καραμανλή -διεθνώς αναγνωρισμένου μεγάλου Ευρωπαίου- για την έλλειψη προσωπικοτήτων που θα έδιναν πάλι όραμα και ορμή στο ευρωπαϊκό γίγνεσθαι. Λίγες μέρες προτού πεθάνει μου είχε πει: «Σου έχω πει από πολύν καιρό και το επαναλαμβάνω, δεν πάει καλά η Ευρώπη!.. Έχει χάσει τον δυναμισμό της, την πίστη στον εαυτό της. Της έλειψε η θέληση για μια πραγματική πολιτική ένωση. Την ένωση που θα την καθιστούσε ικανή να διαδραματίσει σπουδαίο ρόλο σ’ ολόκληρο τον κόσμο. Προς το συμφέρον όλου του κόσμου. Κατατρίβεται με πολλά και αποφεύγει το βασικό: να διαμορφώσει στερεούς θεσμούς που θα υπηρετούν ένα μεγάλο όραμα. Έχασε τις ευκαιρίες που της παρουσιάστηκαν. Όσο εξαπλώνεται χωρίς γερά θεμέλια, τόσο αδυνατίζει και παραπαίει. Και ρωτώ: Πού βλέπεις σήμερα ηγέτες εμπνευσμένους από την Ευρωπαϊκή Ιδέα, έτοιμους να αγωνισθούν με συνέπεια για την πραγμάτωσή της; Πρόθυμους έστω να περιστείλουν κάπως τις εθνικές σκοπιμότητες και τους οικονομικούς ανταγωνισμούς; http://www.potamos.com.gr/