Logo

Denis de Rougemont

rougemont3
Kierkegaard και Άμλετ Περιοδικό ΕΠΟΠΤΕΙΑ, τεύχος 88, Μάρτιος 1984. Η σταδιοδρομία του Soeren Kierkegaard εκτυλίχθηκε στη διάρκεια δώδεκα ετών σαν ένα δράμα μοναδικό, έντονο, αδυσώπητα αιτιολογημένο σε κάθε στιγμή της εξέλιξής του. Το πρώτο σπουδαίο έργο του, η «Εναλλαγή» εμφανίστηκε στα 1843, όταν ήταν ηλικίας 30 ετών, και γνώρισε μια υπέρμετρη επιτυχία. Αλλά, στο μέτρο που μπορεί κανείς να κατανοήσει καλύτερα, στη συνέχεια των έργων του, τα οποία γράφτηκαν και δημοσιεύτηκαν μ’ επιταχυνόμενο ρυθμό τριών ή τεσσάρων τόμων κατ’ έτος, το κοινό απομακρύνθηκε, πτοήθηκε. Και, όταν το 1854 επετέθη κατά μέτωπο εναντίον του επίσημου χριστιανισμού και των επισκόπων του, οι οποίοι είχαν επαινέσει τα πρώτα του έργα, έζησε εγκαταλελειμμένος στην πιο απόλυτη μοναξιά που είχε ποτέ γνωρίσει ένα μεγάλο πνεύμα. Ενα έτος αργότερα, εξαντλημένος από αυτή τη μονομαχία, μόνος εναντίον όλης της κοινής γνώμης, κατά τη διάρκεια ενός περιπάτου, έπεσε στο δρόμο, τον μετέφεραν σε νοσοκομείο όπου και πέθανε έπειτα...

Διαβάστε περισσότερα

Αλμπέρ Καμύ

camus2
Η ελπίδα και το Παράλογο στο έργο του Φραντς Κάφκα Από τον “Μύθο του Σίσυφου”, μτφ. Βαγγέλη Χατζηδημητρίου, εκδόσεις Μπουκουμάνη, Αθήνα 1973. Ο Κάφκα σε υποχρεώνει να τον ξαναδιαβάσεις. Κι εδώ βρίσκεται όλη του η τέχνη. Οι λύσεις του, η έλλειψη κάθε λύσης, υπαγορεύουν εξηγήσεις που, χωρίς να είναι ξεκαθαρισμένες απαιτούν, για να φανούν βάσιμες, να ξαναδιαβαστεί η ιστορία κάτω από ένα καινούριο πρίσμα. Μερικές φορές υπάρχει η διπλή δυνατότητα ερμηνείας – απ’ όπου προέρχεται η ανάγκη για δυο αναγνώσεις. Αυτό ακριβώς επιδιώκει ο συγγραφέας. Θα είμαστε, όμως, υπερβολικοί αν θέλαμε να εξηγήσουμε τον Κάφκα μ’ όλες του τις λεπτομέρειες. Ένα σύμβολο είναι πάντα αόριστο και, μ’ όση ακρίβεια κι αν ερμηνεύεται, ο καλλιτέχνης δεν μπορεί ν’ αποδώσει παρά μονάχα τις τάσεις του: δεν μπορεί να το δώσει λέξη προς λέξη. Εξ άλλου, τίποτα πιο δύσκολο απ’ την κατανόηση ενός συμβολικού έργου. Ένα σύμβολο ξεπερνάει πάντα εκείνον που το χρησιμοποιεί...

Διαβάστε περισσότερα

Στέφανος Ροζάνης, Η Αναβίωση του Μεσαίωνα

dante1
Από το ‘Μελέτες για τον Ρομαντισμό’, Πλέθρον, 2001. Οικοδομώντας την παθολογία της, η γλώσσα του ρομαντισμού αναζήτησε το παρελθόν της, τις γενεσιουργές, δηλαδή, δυνάμεις του ιδεώδους της, στην αλληγορία μιας ερμηνευτικής, που η ιδιαιτερότητά της βρίσκεται στην αναβίωση μιας παράδοσης, την οποία ο Διαφωτισμός είχε εξορίσει διαπαντός από την προοπτική του ανθρώπου. Η ερμηνευτική αυτής της παράδοσης δεν αντιπροσώπευε μόνον την αντίδραση του ρομαντισμού στα σχήματα του ορθολογισμού και της μηχανοκρατίας του δέκατου όγδοου αιώνα, αλλά και συγχρόνως ενετόπιζε τις φυσικές προδρομικές μορφές, μέσα από τις οποίες οι δημιουργοί ανεγνώριζαν τον εαυτό τους ως οργανική συνέπεια και συνέχεια ενός λησμονημένου οραματισμού. Η επιστροφή των ρομαντικών στην εικόνα του PoetaTheologus προϋπέθετε μια τέτοιαν ερμηνευτική, όπως ακόμη προϋπέθετε και τον αυτοκαθορισμό αυτής της εικόνας μέσω της αναζήτησης αυθεντικών πηγών, από τις οποίες να αναβλύζουν οι ρομαντικοί κρουνοί της φαντασίας. Έτσι, η αναβίωση της γοτθικής παράδοσης, η νοσταλγία του μυστικού Μεσαίωνα και ο...

Διαβάστε περισσότερα

Sylvain Gouguenheim, Τα κληρονομικά της Ευρώπης

gouguenheim1
Χαρά Κιοσσέ, το ΒΗΜΑ «Ο Αριστοτέλης στο Ορος Σεν Μισέλ», το βιβλίο του 48χρονου Sylvain Gouguenheim, ξεσήκωσε εφέτος την άνοιξη ένα πρωτοφανές κύμα αντιδράσεων και πολεμικής στους κύκλους των Μεσαιωνικών Σπουδών και όχι μόνο. Βυζαντινολόγοι και ιστορικοί του Μεσαίωνα, φοιτητές και ο συνδικαλιστικός τους σύλλογος, εφημερίδες, αλλά και ένα ευρύτερο κοινό που εύκολα «αρπάζεται» για λόγους πολιτικούς ή έστω ιδεολογικούς, πήραν μέρος σε ένα κυνήγι μαγισσών που κρατάει τώρα τρεις μήνες. Ο λόγος είναι ότι ο συγγραφέας επιχειρεί να παραγράψει την άποψη που επικρατεί από τα μέσα του περασμένου αιώνα, ότι πρώτοι οι Αραβες και το Ισλάμ έφεραν τα αρχαία ελληνικά κείμενα και την παιδεία στην Ευρώπη και της άνοιξαν τον δρόμο για την Αναγέννηση. Κατά τον Γκουγκενχάιμ ήταν οι μοναχοί στο Ορος Σεν Μισέλ που είχαν μεταφράσει τον Αριστοτέλη και τους άλλους αρχαίους και πέρασαν πρώτοι την ελληνική γνώση στη Δύση. Η διαφορά είναι μόνο 50 χρόνια στον 12ο-13ο...

Διαβάστε περισσότερα

Τόμας Σ. Έλιοτ

eliot
Οι ευθύνες του λογοτέχνη Ἀπὸ περιοδικό ΕΠΟΠΤΕΙΑ, Ἀθῆναι Ὀκτώβριος 1993 Σὲ πολλὰ τεύχη καὶ μὲ ποικίλες ἀφορμὲς συζητᾶμε τὸ μέλλον τῆς ἑλληνικῆς ἰδιοπροσωπίας στὴν Ἑνωμένη Εὐρώπη. Στὸ τεῦχος Ὀκτωβρίου τῆς προηγούμενης χρονιᾶς ἀσχολήθηκα ἀπ’ αὐτὴ τὴ στήλη μὲ τὸ θέμα. Σὰν συνέχεια, ἀναγνώστης μᾶς ὑπέδειξε τὸ κείμενο ποὺ ἀκολουθεῖ. Εἶναι πράγματι, ἕνα, οὐσιαστικὸ καὶ πυκνογραμμένο δοκίμιο τοῦ ποιητῆ Thomas S. Eliot, σὲ μετάφραση Γιώργου Σεφέρη, δημοσιευμένο στὸ τεῦχος Μαΐου 1945 τῆς «Ἀγγλοελληνικῆς Ἐπιθεώρησης». Τὸ δοκίμιο αὐτὸ θὰ πρέπει νὰ μᾶς βάλει ὅλους σὲ σκέψεις, κι ὄχι βέβαια μόνο τοὺς λογοτέχνες, μιὰ καὶ ὁ Ἔλιοτ προβληματίζεται ἐδῶ γιὰ τὸ λόγο κι ὄχι γιὰ τὴν τέχνη. Τὸ δοκίμιο δὲν χάνει τὴν καθοδηγητικὴ σημασία του, ἄσχετο ἂν δὲν μπορεῖ νὰ ὑπάρξει ὁμοφωνία πάνω σὲ θέματα παιδείας, ὅπως ζητάει ὁ Ἔλιοτ, μιὰ καὶ οἱ ἔριδες περὶ παιδείας δὲν ὀφείλονται σὲ διαφορὲς ἐκτιμήσεων περὶ τὸ οὐσιῶδες, ἀλλὰ μᾶλλον σὲ διαφορὲς συμφερόντων, ὄχι πάντοτε προφανῶν.Ἡ σημασία...

Διαβάστε περισσότερα

Αθαν. Χ. Παπανδρόπουλος, Η επικαιρότητα του Αθανάσιου Κανελλόπουλου

kanellopoulos2
Το 1986 ήταν η χρονιά που ο «Οικονομικός Ταχυδρόμος» (ΟΤ) συμπλήρωνε 60 χρόνια κυκλοφορίας. Με αφορμή την επέτειο αυτή, η Λέσχη Λάϊονς Αθηνών τίμησε τον τότε διευθυντή του περιοδικού κ. Γιάννη Μαρίνο, για τον οποίον μίλησαν στην σχετική εκδήλωση ο κ. Βασίλης Κοραχάης, πρόεδρος τότε της Ενώσεως Συντακτών Ημερησίων Εφημερίδων Αθηνών (ΕΣΗΕΑ) και ο καθηγητής Αθαν. Κανελλόπουλος, κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος της Νέας Δημοκρατίας την εποχή εκείνη και προκάτοχος του τιμώμενου στον ΟΤ. Στην συνέχεια, ο Αθαν. Κανελλόπουλος έστειλε επετειακό άρθρο του στον ΟΤ το οποίο, με τίτλο «Η πρόσφορη στρατηγική για την πολιτική ενοποίηση της Ευρώπης», δημοσιεύθηκε στο τεύχος της 20ης Νοεμβρίου. Το άρθρο αυτό εγράφη και δημοσιεύθηκε σε μία εποχή όπου η Ευρώπη –δεκαμελής, τότε– και τότε αντιμετώπιζε σοβαρή κρίση υπάρξεως και λειτουργίας και προσπαθούσε να βρει τον βηματισμό της σε έναν κόσμο που πάλι, μετά από δύο πετρελαϊκές/ενεργειακές κρίσεις, βρισκόταν σε φάση μετασχηματισμού. Έγραφε λοιπόν ο Αθαν. Κανελλόπουλος τα...

Διαβάστε περισσότερα

Παν. Δρακόπουλος

pan pap
Ποιος ο ευρωπαϊκός πολιτισμός Ομιλία του κ. Παν. Δρακόπουλου στα γραφεία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (Αθήνα), στα πλαίσια συζήτησης που διοργάνωσε το ελληνικό τμήμα της Ένωσης Ευρωπαίων Δημοσιογράφων, 31 Ιανουαρίου 2012. Είναι συνηθισμένο να αρχίζουμε ευχαριστώντας αυτόν που μας κάλεσε στο βήμα, αλλά θα ευχαριστήσω πέρα από τα συνιθισμένα, με πολύ θέρμη και συγκίνηση, τον ιδιαιτέρως αγαπητό φίλο Αθανάσιο Παπανδρόπουλο. Η παρουσία μου εδώ είναι καρπός κοινής μας πορείας, πορείας μιας μεγάλης μέρας μέσα στη νύχτα, μεταφέροντας το φως του ευρωπαϊκού ιδεώδους μέσα στη νύχτα της πολιτικής ζωής του τόπου μας, μιας ζωής που ακροβατεί ανάμεσα στον κορπορατισμό και τον κρατισμό, δηλαδή ανάμεσα σε δυό φασισμούς, που παίρνουν την ισχύ τους από τον παλιό κι ωστόσο αξέχαστο κοτζαμπασισμό. Ετούτη την ώρα, στην Ελλάδα, είναι δύσκολο αν όχι παρανοϊκό, να βγαίνεις να υπερασπίζεσαι το ευρωπαϊκό ιδεώδες. Κυριαρχούν τα λάβαρα της επιθετικής άρνησης, μια και η δυστυχία μας αποδίδεται στην Ενωμένη Ευρώπη, αντί...

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΥΡΩΠΗ ΦΑΝΤΑΣΜΑ

εκδ. ΠΟΤΑΜΟΣ, Αθήνα 2000

Ας προσέξουμε τη μελαγχολική διαπίστωση του Κωνσταντίνου Καραμανλή -διεθνώς αναγνωρισμένου μεγάλου Ευρωπαίου- για την έλλειψη προσωπικοτήτων που θα έδιναν πάλι όραμα και ορμή στο ευρωπαϊκό γίγνεσθαι. Λίγες μέρες προτού πεθάνει μου είχε πει: «Σου έχω πει από πολύν καιρό και το επαναλαμβάνω, δεν πάει καλά η Ευρώπη!.. Έχει χάσει τον δυναμισμό της, την πίστη στον εαυτό της. Της έλειψε η θέληση για μια πραγματική πολιτική ένωση. Την ένωση που θα την καθιστούσε ικανή να διαδραματίσει σπουδαίο ρόλο σ’ ολόκληρο τον κόσμο. Προς το συμφέρον όλου του κόσμου. Κατατρίβεται με πολλά και αποφεύγει το βασικό: να διαμορφώσει στερεούς θεσμούς που θα υπηρετούν ένα μεγάλο όραμα. Έχασε τις ευκαιρίες που της παρουσιάστηκαν. Όσο εξαπλώνεται χωρίς γερά θεμέλια, τόσο αδυνατίζει και παραπαίει. Και ρωτώ: Πού βλέπεις σήμερα ηγέτες εμπνευσμένους από την Ευρωπαϊκή Ιδέα, έτοιμους να αγωνισθούν με συνέπεια για την πραγμάτωσή της; Πρόθυμους έστω να περιστείλουν κάπως τις εθνικές σκοπιμότητες και τους οικονομικούς ανταγωνισμούς; http://www.potamos.com.gr/


Καζάκος Πάνος

Έτοιμη για το μέλλον;

Η Ευρώπη μετά
την αναθεώρηση των συνθηκών

Το βιβλίο αυτό εξετάζει, πρώτον, τις αλλαγές που επιφέρει η Μεταρρυθμιστική Συνθήκη στους κανόνες της ευρωπαϊκής ενοποίησης και, δεύτερον, τις πιθανές επιπτώσεις της σε πολιτικές και συσχετισμούς! Αναδεικνύει ευκρινώς μόνιμα ευρωπαϊκά διλήμματα σχετικά με – το οικονομικό μοντέλο (φιλελεύθερη Ευρώπη» έναντι «ευρωπαϊκού κοινωνικού μοντέλου»), – τη στρατηγική ασφαλείας («ειρηνική» (civilian) ή «στρατιωτική» δύναμη) και – την ταυτότητα της αυριανής Ευρώπης, που έχουν τη θέση τους σε ένα ανοιχτό διάλογο. Εξετάζονται επίσης τα ερωτήματα αν και πως οι απαντήσεις της Μεταρρυθμιστικής Συνθήκης θα επηρεάσουν τη θέση της Ελλάδας στο θεσμικό σύστημα της Ένωσης, την εξωτερική της ασφάλεια, τις οικονομικές πολιτικές της και τις ροές πόρων.

https://www.papazissi.gr/

Ευρωπαϊκή Ολοκλήρωση

41 διακεκριμένοι ειδικοί, μέλη της ελληνικής επιστημονικής κοινότητας των Ευρωπαϊκών Σπουδών, τιμούν τον Παναγιώτη Κ. Ιωακειμίδη, συνεπή οραματιστή και ακτιβιστή υπέρ της ενωμένης Ευρώπης. Επί τέσσερις δεκαετίες, ο Παναγιώτης Κ. Ιωακειμίδης συμβάλλει ενεργά στη χάραξη της εθνικής στρατηγικής απέναντι στην ευρωπαϊκή ολοκλήρωση και τη συνεχή εξέλιξή της. Πέρα από διαμορφωτής πολιτικής, ως δημόσιος διανοούμενος βρίσκεται στο επίκεντρο του δημόσιου διαλόγου στη χώρα μας σχετικά με την Ευρωπαϊκή Ένωση και τον ευρωπαϊκό ρόλο της Ελλάδας, ενώ γενιές φοιτητών πρωτογνώρισαν την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση μέσω της πανεπιστημιακής διδασκαλίας του.

https://www.papazissi.gr/

ΚΩΣΤΑΣ ΣΤΑΜΑΤΟΠΟΥΛΟΣ

Η ΜΙΚΡΑΣΙΑΤΙΚΗ ΜΟΥ ΠΛΕΥΡΑ

Με αφορμή κουβέντες των «μεγάλων» για έναν κόσμο που σχετικώς πρόσφατα είχε καταποντισθεί και που αυτοί είχαν γνωρίσει, γεννήθηκε σε ένα πεντάχρονο παιδί ένα αίσθημα, μισό περιέργεια και μισό νοσταλγία, για τη Μικρά Ασία των δικών του από την πλευρά της μητέρας του. Περνώντας από τα ακούσματα στα βιβλία και τα οικογενειακά χαρτιά, η γνώση για τις μικρασιατικές του ρίζες έγινε με τον καιρό πιο στέρεη και πήγε στον χρόνο πιο βαθιά, ώσπου στα δεκαεννέα του αξιώθηκε την πρώτη επίσκεψη στην άλλη πλευρά του Αιγαίου.

https://kaponeditions.gr/